PRP vaginale dhe vulvare: çfarë është, kur përdoret dhe si kryhet?
Thatësia vaginale, djegia, irritimi, dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale apo ndryshimet e indeve pas lindjes dhe menopauzës mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës së një gruaje.
Një nga trajtimet rigjeneruese që po përdoret gjithnjë e më shumë në gjinekologji është PRP-ja vaginale dhe vulvare. Kjo procedurë përdor plazmën e pasur me trombocite të përgatitur nga gjaku i vetë pacientes, me synimin për të mbështetur proceset natyrore të riparimit të indeve.
Çfarë është PRP-ja?
PRP është shkurtimi i termit anglisht Platelet-Rich Plasma, që do të thotë “plazmë e pasur me trombocite”.
Trombocitet njihen kryesisht për rolin e tyre në koagulimin e gjakut, por ato përmbajnë edhe faktorë të ndryshëm të rritjes. Këta faktorë marrin pjesë në proceset e rigjenerimit, formimit të enëve të reja të gjakut dhe riparimit të indeve.
Për shkak se PRP-ja përgatitet nga gjaku i vetë pacientes, ajo konsiderohet një material autolog. Kjo do të thotë se nuk përmban gjak apo substanca biologjike nga një person tjetër.
Çfarë është PRP-ja vaginale dhe vulvare?
Termi “PRP vaginale” përdoret shpesh në mënyrë të përgjithshme, por trajtimi mund të realizohet në zona të ndryshme, në varësi të simptomave dhe diagnozës:
- në mukozën vaginale;
- në hyrjen e vaginës;
- në zonën vulvare;
- në cikatricet pas lindjes ose ndërhyrjeve kirurgjikale;
- në zona të caktuara ku ka dhimbje, irritim ose ndryshime të indeve (infeksionet e vazhdueshme).
Zona dhe mënyra e aplikimit përcaktohen individualisht pas konsultës dhe ekzaminimit gjinekologjik.
Kur mund të merret në konsideratë PRP-ja vaginale?
PRP-ja vaginale ose vulvare mund të propozohet si trajtim plotësues në raste të përzgjedhura, si:
Thatësia dhe atrofia vaginale
Rënia e nivelit të estrogjenit gjatë menopauzës mund të shkaktojë hollim dhe tharje të mukozës vaginale. Kjo mund të shoqërohet me:
- ndjesi djegieje ose irritimi;
- kruajtje;
- mungesë lubrifikimi;
- dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale;
- ndjeshmëri ose çarje të lehta të mukozës.
PRP-ja po studiohet si një mundësi për përmirësimin e cilësisë dhe hidratimit të indeve, veçanërisht te gratë që nuk mund ose nuk dëshirojnë të përdorin terapi hormonale lokale. PRP-ja mbetet një zgjidhje efikase tek gratë në menopauze farmakologjike ( psh gjatë trajtimit hormonal për kancer gjiri)
Megjithatë, trajtimet hormonale vaginale vazhdojnë të kenë evidencë më të fortë për sindromën gjenitourinare të menopauzës, kur nuk ekzistojnë kundërindikacione.
Ndryshimet pas lindjes
Pas një lindjeje vaginale mund të mbeten ndjeshmëri, dhimbje, parehati ose ndryshime të elasticitetit të indeve. PRP-ja mund të përdoret në raste të përzgjedhura për të mbështetur rigjenerimin e zonës vulvovaginale ose të cikatrices së epiziotomisë.
Përpara trajtimit duhet të vlerësohet nëse simptomat lidhen me cikatricen, hipertoninë e muskujve të dyshemesë pelvike, prolapsin, infeksionin apo një shkak tjetër që kërkon trajtim specifik.
Dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale
Dhimbja gjatë penetrimit mund të ketë shumë shkaqe. Ajo mund të lidhet me tharjen vaginale, infeksione, ndryshime të mukozës, cikatrice, sëmundje të vulvës, endometriozë ose çrregullime të muskujve të dyshemesë pelvike.
PRP-ja nuk është trajtimi universal i dispareunisë. Ajo mund të merret në konsideratë vetëm pasi të jetë identifikuar shkaku i dhimbjes dhe të jetë përcaktuar nëse trajtimi rigjenerues mund të sjellë përfitim.
Ndryshimet e indeve vulvare
PRP-ja është studiuar edhe si trajtim plotësues për disa sëmundje kronike të vulvës, përfshirë likenin skleroz. Rezultatet e deritanishme janë premtuese, por jo përfundimtare.
Në këto raste, PRP-ja nuk duhet të zëvendësojë trajtimin standard, ndjekjen gjinekologjike, biopsinë kur nevojitet apo kontrollin periodik të vulvës.
Si kryhet procedura?
Procedura kalon zakonisht në disa etapa:
- Merret një sasi e vogël gjaku nga vena e pacientes, njësoj si gjatë një analize të zakonshme.
- Gjaku vendoset në një pajisje centrifugimi, e cila ndan dhe përqendron pjesën e plazmës së pasur me trombocite.
- Zona që do të trajtohet pastrohet dhe, kur është e nevojshme, aplikohet anestezi lokale.
- PRP-ja injektohet me gjilpëra shumë të holla në zonat e përcaktuara gjatë ekzaminimit.
Procedura kryhet në kushte ambulatore dhe pacientja mund të largohet menjëherë ose pas një periudhe të shkurtër vëzhgimi.
A është e dhimbshme?
Ndjeshmëria ndryshon nga një paciente te tjetra dhe varet nga zona e trajtuar. Mund të ndihet shpimi i gjilpërës, presion ose djegie e lehtë.
Përdorimi i anestezisë lokale ndihmon në reduktimin e parehatisë gjatë procedurës.
