Çfarë është depresioni post partum?
Depresioni post partum (depresioni pas lindjes) është një çrregullim i humorit që shfaqet pas lindjes dhe ndikon ndjeshëm në mirëqenien emocionale të nënës.
Të bëhesh nënë përfshin ndryshime të mëdha në jetën personale dhe në çift: kërkesat e vazhdueshme të kujdesit për të porsalindurin, organizimi i ri i kohës, mungesa e gjumit, ndryshimi i roleve në familje dhe vështirësitë në marrëdhënien në çift.
Është e rëndësishme të dallojmë depresionin post partum nga “baby blues”.
Baby blues apo depresion post partum?
Në 2–3 ditët e para pas lindjes, shumë nëna përjetojnë luhatje humori, të qara pa shkak të qartë, ankth dhe vështirësi në gjumë. Ky fenomen quhet baby blues dhe konsiderohet i zakonshëm dhe kalimtar.
Rreth 70% e nënave përjetojnë baby blues, dhe simptomat zakonisht zhduken brenda disa ditësh.
Depresioni post partum është më i theksuar dhe më i zgjatur. Ai prek rreth 10–20% të nënave dhe kërkon vlerësim profesional.
Simptomat e depresionit post partum
Depresioni pas lindjes mund të shfaqet me:
-
Ndjenjë të vazhdueshme trishtimi
-
Ankth të theksuar
-
Ndjenjë faji ose pavlefshmërie
-
Vështirësi në përqendrim dhe marrje vendimesh
-
Çrregullime të gjumit dhe oreksit
-
Humbje interesi dhe mungesë energjie
-
Mendime për vetëdëmtim ose vetëvrasje
Kur këto simptoma zgjasin më shumë se dy javë dhe ndikojnë në funksionimin e përditshëm, duhet kërkuar ndihmë mjekësore.
Shkaqet e depresionit pas lindjes
Depresioni post partum është multifaktorial dhe përfshin faktorë biologjikë, psikologjikë dhe socialë.
Faktorët biologjikë
-
Ndryshimet hormonale pas lindjes
-
Mungesa e gjumit
-
Lodhja fizike dhe emocionale
Faktorët psikologjikë
-
Histori e mëparshme e ankthit ose depresionit
-
Vetëbesim i ulët
-
Ndjenjë papërshtatshmërie
Faktorët psikosocialë
-
Mungesa e mbështetjes nga partneri
-
Probleme në marrëdhënie
-
Ngjarje stresuese të jetës
-
Vështirësi ekonomike
Kur duhet kërkuar ndihmë?
Ndihma profesionale duhet kërkuar nëse:
-
Simptomat zgjasin më shumë se dy javë
-
Nëna ndjen se nuk arrin të kujdeset për veten ose për foshnjën
-
Ka mendime për vetëdëmtim
Depresioni post partum nuk është shenjë dobësie dhe nuk është dështim si nënë. Është një gjendje mjekësore që trajtohet.
Si trajtohet depresioni post partum?
Trajtimi varet nga ashpërsia e simptomave dhe mund të përfshijë:
-
Mbështetje emocionale nga familja dhe partneri
-
Psikoterapi
-
Terapinë farmakologjike kur është e nevojshme dhe e rekomanduar nga mjeku
-
Kujdes për gjumin, aktivitet fizik të moderuar dhe ushqim të shëndetshëm
Qasja multidisiplinare (gjinekolog, psikiatër/psikolog, mjek familjeje) është shpesh mënyra më efektive për menaxhimin e kësaj gjendjeje.
Depresioni post partum është një gjendje reale dhe e trajtueshme që prek një përqindje të konsiderueshme të nënave pas lindjes. Njohja e simptomave dhe kërkimi i ndihmës në kohë janë hapa thelbësorë për mirëqenien e nënës dhe të foshnjës.
